اینکوترمز (Incoterms) چیست؟

اینکوترمز (International Commercial Terms) مجموعه‌ای از قواعد استاندارد بین‌المللی برای قراردادهای خرید و فروش کالا در تجارت خارجی است که توسط International Chamber of Commerce (ICC) تدوین شده است.

هدف اصلی اینکوترمز این است که مشخص کند:

✅ چه کسی مسئول حمل کالا است
✅ ریسک در چه نقطه‌ای منتقل می‌شود
✅ چه کسی هزینه‌ها را پرداخت می‌کند
✅ چه کسی تشریفات گمرکی صادرات و واردات را انجام می‌دهد

یعنی اینکوترمز اختلاف بین خریدار و فروشنده را قبل از شروع معامله حذف می‌کند.

---

نکات بسیار مهم درباره اینکوترمز

🔹 فقط درباره تحویل کالا، ریسک و هزینه حمل صحبت می‌کند
🔹 درباره مالکیت کالا، روش پرداخت، یا حل اختلاف قضایی نیست
🔹 باید حتماً همراه محل تحویل نوشته شود
مثال:

FOB Bandar Abbas – Incoterms 2020/2022

---

تقسیم‌بندی کلی قواعد اینکوترمز

1️⃣ قواعد قابل استفاده در همه روش‌های حمل

• EXW

• FCA

• CPT

• CIP

• DAP

• DPU

• DDP

2️⃣ قواعد مخصوص حمل دریایی و آبراهی

• FAS

• FOB

• CFR

• CIF

---

توضیح کامل ۱۱ قاعده اینکوترمز

---

1️⃣ EXW — Ex Works (تحویل در محل کارخانه)

تعریف شرایط حمل

فروشنده کالا را در محل خود آماده می‌کند؛ از آن لحظه همه مسئولیت با خریدار است.

وظیفه فروشنده

• بسته‌بندی کالا

• آماده‌سازی در محل کارخانه/انبار

وظیفه خریدار

• بارگیری

• حمل داخلی

• صادرات

• حمل بین‌المللی

• واردات

هزینه‌ها

تقریباً تمام هزینه‌ها با خریدار است.

حالت حمل

✔ همه روش‌ها (زمینی، هوایی، دریایی)

⚠️ پرریسک‌ترین حالت برای خریدار.

---

2️⃣ FCA — Free Carrier

تعریف

تحویل کالا به حمل‌کننده معرفی‌شده توسط خریدار.

وظیفه فروشنده

• ترخیص صادرات

• تحویل به شرکت حمل

وظیفه خریدار

• حمل اصلی

• بیمه

• واردات

هزینه‌ها

تا محل تحویل با فروشنده، بعد از آن با خریدار.

حمل

✔ همه روش‌ها
⭐ بسیار رایج در حمل کانتینری.

---

3️⃣ CPT — Carriage Paid To

تعریف

فروشنده هزینه حمل تا مقصد را می‌دهد، اما ریسک زودتر منتقل می‌شود.

وظیفه فروشنده

• حمل تا مقصد

• صادرات

وظیفه خریدار

• ریسک از زمان تحویل به اولین حمل‌کننده

• بیمه (اختیاری)

هزینه‌ها

حمل با فروشنده، ریسک با خریدار.

حمل

✔ همه روش‌ها

---

4️⃣ CIP — Carriage and Insurance Paid To

تعریف

مثل CPT ولی فروشنده بیمه هم تهیه می‌کند.

وظیفه فروشنده

• حمل

• بیمه کامل (سطح بالا)

• صادرات

وظیفه خریدار

• واردات

• ریسک بعد از تحویل اولیه

هزینه‌ها

حمل + بیمه با فروشنده.

حمل

✔ همه روش‌ها

---

5️⃣ DAP — Delivered At Place

تعریف

تحویل در مقصد، قبل از ترخیص واردات.

وظیفه فروشنده

• کل حمل تا محل مقصد

• ریسک تا رسیدن کالا

وظیفه خریدار

• ترخیص واردات

• پرداخت عوارض

هزینه‌ها

تقریباً همه هزینه حمل با فروشنده.

حمل

✔ همه روش‌ها

---

6️⃣ DPU — Delivered at Place Unloaded

تعریف

تنها قاعده‌ای که فروشنده موظف به تخلیه کالا است.

وظیفه فروشنده

• حمل کامل

• تخلیه در مقصد

وظیفه خریدار

• واردات

هزینه‌ها

تا بعد از تخلیه با فروشنده.

حمل

✔ همه روش‌ها

---

7️⃣ DDP — Delivered Duty Paid

تعریف

بیشترین مسئولیت برای فروشنده.

وظیفه فروشنده

• حمل کامل

• صادرات

• واردات

• پرداخت عوارض

وظیفه خریدار

• فقط تحویل گرفتن کالا

هزینه‌ها

تقریباً همه هزینه‌ها با فروشنده.

حمل

✔ همه روش‌ها

⚠️ پیچیده‌ترین حالت برای فروشنده.

---

قواعد مخصوص حمل دریایی

---

8️⃣ FAS — Free Alongside Ship

تعریف

تحویل کنار کشتی در بندر مبدأ.

وظیفه فروشنده

• رساندن کالا کنار کشتی

• صادرات

وظیفه خریدار

• بارگیری روی کشتی

• حمل دریایی

هزینه‌ها

از بارگیری به بعد با خریدار.

حمل

✔ فقط دریایی

---

9️⃣ FOB — Free On Board

تعریف

تحویل وقتی کالا روی کشتی قرار گرفت.

وظیفه فروشنده

• بارگیری روی کشتی

• صادرات

وظیفه خریدار

• حمل دریایی

• بیمه

هزینه‌ها

تا روی کشتی با فروشنده.

حمل

✔ فقط دریایی
⭐ بسیار رایج در تجارت سنتی.

---

🔟 CFR — Cost and Freight

تعریف

فروشنده کرایه حمل دریایی را پرداخت می‌کند.

وظیفه فروشنده

• بارگیری

• حمل دریایی

وظیفه خریدار

• بیمه

• ریسک پس از بارگیری

هزینه‌ها

حمل با فروشنده، ریسک با خریدار.

حمل

✔ فقط دریایی

---

1️⃣1️⃣ CIF — Cost Insurance and Freight

تعریف

مثل CFR اما فروشنده بیمه حداقلی تهیه می‌کند.

وظیفه فروشنده

• حمل دریایی

• بیمه پایه

وظیفه خریدار

• واردات

• ریسک پس از بارگیری

هزینه‌ها

حمل + بیمه با فروشنده.

حمل

✔ فقط دریایی
⭐ پرکاربرد در واردات کالا.